Leuktse spel van het jaar met de grootste wanverhouding prijs-materiaal

Ad Astra (Edge Entertainment / Fantasy Flight Games / Nexus / Heidelberger)

Als u dit op tafel ziet liggen en vervolgens de kostprijs in uw oor gefluisterd krijgt zult u dat oor niet geloven. Voor dit soort gelegenheden is het woord wanverhouding gewoonweg uitgevonden.

Goed, zover zijn we al. Lees nu de titel van deze award nóg een keertje en begin vooral bij het begin. Want dit spel, beste medespeler, is onwijs leuk.

Er zit dan ook zoveel in. Het heelal bijvoorbeeld, altijd een favoriet object van verwondering voor ondergetekende, ruimteschepen, terraformers, kolonies, aliens enzovoort.

Ad Astra wordt, niet in het minst door de makers zelf, vergeleken met de Kolonisten Van Catan. Daar zit iets in en dat is geen schande. Want – en ik wik mijn woorden absoluut niet – De Kolonisten Van Catan is speltechnisch mogelijk het beste spel ooit gemaakt, hoe meewarig er in bepaalde spellenmilieus ook over wordt gedaan. Alleen ontbreken in het Ad Astra-universum de dobbelstenen, wat u wat meer invloed geeft op wat u uiteindelijk in handen krijgt. En het feit dat u bij het inschieten van een nieuw stelsel in het geheim de voor u leukste landingsplaneet mag uitzoeken is ook zeer interessant. Meer weten dan uw tegenstanders, het blijft een prettige gewaarwording.

Heel origineel is ook het scoringsmechanisme. U bepaalt zelf wanneer er gescoord wordt en u doet dat uiteraard bij voorkeur als u zelf het meeste kunt meegraaien. U geeft dan ook aan uw tegenspelers, maar dát probeert u uiteraard zoveel mogelijk te beperken. Dat betekent ook dat u uw tegenstanders voortdurend in de gaten moet houden. Wat zij op het gemeenschappelijke planbord doen, en vooral in welke volgorde, licht sluiertipjes op over wat zij later van plan zijn en welke strategie ze mogelijk gaan volgen. Vergelijk het een beetje met het boorgaatje waardoor u vroeger de kleedkamer van de meisjes observeerde. U zag wel wat, maar lang niet alles.

Ik moet u waarschuwen: er wordt op de wondere wereld van het net voorbehoud gemaakt omwille van het disbalancerende effect van de metaal-startplaneet. Dat is een dwaling van jewelste want het is niet waar. U kunt dit counteren. Ik ga niet in detail uit de doeken doen hoe, daar moet u zelf maar zien achter te komen als u naar dit universum wordt afgeschoten, maar u kan onder andere wat morrelen met de speelduur. Dat is één hintje. Wat uw ruimteschip wel aanzienlijk naar één bepaalde kant kan doen overhellen, ik durf hier zelfs het woord neerstorten in de mond nemen, zijn bepaalde alienkaarten. Er zijn er enkele bij die, als uw tegenstander ze in zijn of haar bezit krijgt, uw ruimteschip de allure geven van een Solex op een extreem glad wegdek. Men waarschuwt u daarvoor zelfs in de spelregels: “alienkaarten te gebruiken op eigen risico!” U doet ermee wat u wilt, maar kom achteraf niet klagen dat u het niet wist.

En eindelijk nog eens geen bord op tafel. Dat is interessant want uw tafelblad, liefst zo donker mogelijk, fungeert als heelal. Waarmee onomstotelijk wordt bewezen dat het heelal eindig is.

U zult de actiekaarten moeten voorzien van een jasje want u gaat ze dikwijls gebruiken, lees: u gaat dit spel veel op tafel leggen. Maar u gaat dat ook moeten doen omdat ze nogal aan de dunne kant zijn. En daarmee komt de andere kant van de Ad Astra-medaille naar boven te liggen: de stoffelijke manifestatie. Het lijkt of er een exemplaar van “Die Sternenfahrer Von Catan” door de Transporter van de U.S.S. Enterprise is gestuurd en er bij de wederomzetting van energie naar materie iets ernstig fout is gegaan. Op zich hoeft dat niet zo erg te zijn, maar dat wordt het wel als men het willen bezitten van het resultaat koppelt aan een niet onaanzienlijke hoeveelheid harde valuta. Voor die prijs verwacht ik toch wat meer. U geeft dit spel dan ook best niet cadeau aan uw geliefde voor Valentijn. Hij of zij gaat immers denken dat het einde van de relatie nakend is.

Een heel leuk spel dus, maar minder mooi om naar te kijken. Gek genoeg heb ik daar heel positieve ervaringen mee. Ik denk bijvoorbeeld met weemoed terug aan mijn heerlijke spelervaringen met Civilization van Sid Meier. Het visuele aspect daarvan was ieder computerscherm onwaardig, maar plezier dat ik gehad heb! Ad Astra valt daarmee te vergelijken. Het kon slechter. Veel slechter.

Tot morgen, voor de allerlaatste abomi- en formilabels.

Dominique

Startpagina van het jaar

Bordspel.com

Bordspel.com staat bij mij al jaren aangevinkt als startpagina. Ja-ren. Zelfs de aanschaf van een nieuwe pc, meestal toch de gelegenheid voor een grote opkuis, ook die van de startpagina, heeft de heer Erwin Broens niet van mijn openingsvenster kunnen verdrijven. Die vertrouwde dobbelsteen op zachtgroene achtergrond is het eerste wat ik aanschouw als ik ‘s ochtends de virtuele dingen groet. Als ik mijn modem aan de praat krijg tenminste.

Waarom? Omwille van de interessante en altijd up-to-date nieuwtjes, de stevig onderbouwde en betrouwbare reviews en de geruststellende vaststelling dat de smaak van Bordspel.com nogal overeenkomt met de mijne. Verder ben ik zeer te spreken over de makkelijke navigatie, de overzichtelijkheid en de visuele zachtheid waarmee de altijd relevante spelinformatie wordt toegediend. Geen tralalie en tralala hier. Neen, gewone Nederlandse degelijkheid.

Runners up: Spellengek en Gamepack. Spellengek omwille van de bondige – ben ik erg jaloers op, ik speel dat maar niet klaar – en to the point previews waar een spelende mens écht wel iets mee aan kan vangen. Gamepack eveneens omwille van de reviews, meerbepaald die waarvan ik denk: “Kon ik dat maar.” En dat zijn er daar nogal wat.

Mijn dagelijkse virtuele gezondheidswandeling begint dan ook steevast bij deze drie. Ik weet het, chauvinistische landgenoten, het zijn alle drie Nederlandse websites. Maar eerlijk is eerlijk. En als u een beetje spelliefhebber bent zult ook u moeten toegeven dat dit erg leuke plaatsen zijn om te vertoeven.

Maar niet getreurd, dappere chauvinist. De website van de FORUM-Federatie – die vertalingen! – en het Vlaams Spellenarchief – ik vind er sedert de opsmuk wel iets moeilijker mijn weg – hebben ook een niet bepaald kleine kamer ingericht in mijn spelershart. En er zijn er ondertussen nog aan het digitaal firmament verschenen die mij niet onberoerd laten. Maar die hebben nog tijd genoeg om zich te bewijzen. En in mijn schrijfsels komen ze in 2010 zeker nog aan bod. Let maar op.

Tot morgen.

Dominique

Deux-pieceke en inlay van het jaar

Jaipur (Gameworks)

Komt in mijn bescheiden ogen niet in de buurt van het beste tweepersoonsspel aller tijden, zijnde “Star Wars, The Queen’s Gambit” – over mijn belevenissen in dat universum zou ik boekenkasten vol kunnen schrijven – maar in 2009 kon u om deze niet heen als u het voornamelijk van duopresentaties moet hebben.

Heel vrouwvriendelijk ook, zoals ik proefondervindelijk heb kunnen vaststellen. Verkneukelen zij zich bij aanvang nog over de knalroze kaartenhouder, enkele tellen later wordt u genadeloos ingemaakt. Wolvinnen in schapenvacht zijn het.

Naar het schijnt hoeden bepaalde machospelers zich ervoor dit op tafel te leggen omdat het risico bestaat dat ze omwille van de inlay gaan worden gelinkt aan de, al dan niet plaastelijke, homoscene. En dat taboe was toch al lang de wereld uit, dacht ik.

Ze moeten het zelf weten. Als ze dat doen missen ze een erg leuk spelletje.

Tot morgen.

Dominique

Lachbui van het jaar

Red November (Fantasy Flight Games)

Ik kreeg wel meer lachbuien in 2009, maar er was er toch eentje bij waar ik bijna in bleef. Het heeft niet veel gescheeld of u had dit niet meer kunnen lezen.

Het gebeurde in Red November en de aanleiding was de niet bepaald subtiele manier waarop één van de protagonisten aan tafel probeerde te verbergen dat hij een duikuitrusting had, een gebruiksvoorwerp dat in dit spel de opportuniteit aanlevert om alléén voor de overwinning te gaan en daardoor tegelijkertijd bij de potentiële solist een dilemma genereert van heb ik jou daar. Ik weet het, als u het zo leest is daar niet veel leuks aan, maar u had er bij moeten zijn.

Ik raad u dan ook aan dit spel eens op tafel te leggen en het vooral heel serieus aan te pakken. U komt, let op mijn woorden, niet bij van het lachen.

Tot morgen.

Dominique

Herontdekking van het jaar

Cosmic Encounter (Fantasy Flight Games)

Wie deze klassieker nog niet kent raad ik met spoed aan de nieuwe versie van Fantasy Flight Games eens op tafel te leggen. De gebruiksvriendelijkste van de hele mikmak en eentje die een schier eindeloze reeks uitbreidingen in zijn kielzog meesleurt, let maar op.

Maar die uitbreidingen hoeven eigenlijk niet want met de basisset bent u lichtjaren zoet.

Als u houdt van socializen op het scherp van de snee, spelregels die voortdurend onder druk worden gezet, gedekt kaarten uitspelen en het gevoel helemaal alleen op deze wereld te staan kunt u hieraan niet voorbij.

Tot morgen.

Dominique

Kaartendeck van het jaar

Arcana (Alderac Entertainment Group)

Als er missverkiezingen zouden worden georganiseerd voor kaartendecks maakte die van Arcana zeker deel uit van de twaalf finalisten. Heel mooie kaarten mogen hier op het handje. Zo mooi dat de eigenaar van het spel zijn tegenstanders voortdurend met argusogen zit te bekijken. Niet om te achterhalen wat hun tactische of strategische plannen zijn maar om te controleren of zij de kaartrandjes niet beschadigen of erger: de kaarten plooien.

Het spel zelf, daar ben ik nog niet helemaal uit. Het speelt lekker maar het is nogal eenvoudig van opzet. Een beetje te vergelijken met een dom blondje. Er zitten echter al uitbreidingen in de pijplijn die garant zouden staan voor meer variatie en diepgang. Een klein minpuntje is ook het soms opduikende ongemak dat u niet goed meer weet wie nu welke kaart heeft gespeeld, een niet onbelangrijk gegeven als u wil te weten komen wie de slag uiteindelijk binnenhaalt. Maar er bestaan truukjes om dat op te vangen. Al zou het op zoek gaan naar die truukjes niet standaard in een spel mogen worden bijgeleverd.

In een notendop: mooi van buiten, licht van binnen.

Tot morgen.

Dominique

Promopraatje van het jaar

Cyclades (Matagot)

Ik citeer: “Als u onze Essenversie van Cyclades koopt hebt u een collectors item in handen.”

Vrij vertaald: “Als u de door onze eigen inefficiëntie onvolledige Essenversie van Cyclades koopt hebt u een collectors item in handen, want u bent dan in het bezit van de versie met de lelijke houten onderdelen en die hebben de kopers van de latere versies lekker niet. Die beschikken immers enkel over de fraai gesculpteerde plastic onderdelen, waaronder de prachtige mythische figuren.”

Uiteraard konden de gedupeerden achteraf door het ingeven van een code op de website van Matagot de fraai gesculpteerde onderdelen gratis bekomen. Eerlijk is eerlijk. Al vraag ik me af waar de mijne, die nu toch al een tweetal maanden vanuit Frankrijk onderweg zijn, zich bevinden. Ter hoogte van het etablissement van ene René Artois waarschijnlijk.

Listen dan ook very carefully, I shall say this only once: abomilabel!

Tot morgen.

Dominique　

Beste medespeler,

Tot mijn grote vreugde kan ik u meedelen dat ik mijn lichaam, de voorbije week gereduceerd van riante kathedraal tot bescheiden dorpskerk, aan mijn ziekbed heb weten te onttrekken.

Uw ondersteunende reacties en mailtjes zijn daar zeker niet vreemd aan. Bedankt daarvoor.

Geen tijd te verliezen want er is wat achterstand in te halen.

Thematisch meest geslaagde spel van het jaar

Crunch (Edge Entertainment / Esticorp / Terrorbull Games)

Runner up: Greed, Incorporated (Splotter Spellen).

Inspelen op de actualiteit, het gebeurt te weinig in de spellenwereld. Als je ziet welke middeleeuwse, Renaissancistische en oudheidkundige thema’s we meestal in de maag gespietst krijgen kunnen we al van een klein mirakel spreken als we eens iets mogen spelen dat zich in onze tijd afspeelt. Want hebben we daar uiteindelijk toch niet de meeste affiniteit mee? Auteurs en uitgevers schijnen dat nog niet echt door te hebben. Nú om je heen kijken en luisteren levert volgens mij een schat aan thema’s op die wonder boven wonder onaangeroerd blijven.

Ik zal zelf al eens even brainstormen: “Het Grote Boerka-spel“, een variant van Spokentrap waarin jouw terroristen zo snel mogelijk en als eerste de plaats van delict, of liever detonatie, moeten zien te bereiken; “Aber Bitte Mit Faciliteiten“, een spel voor twee waarin je Brussel-Halle-Vilvoorde probeert te splitsen op een manier die jou de overwinning oplevert; Zero Tolerance, een spel van één tegen allen, waarbij één speler de Kuregemwijk in Anderlecht probeert schoon te vegen terwijl de andere spelers zichzelf zoveel mogelijk proberen te verrijken door middel van kleine en middelgrote criminaliteit; “Zoek De Overtreding”, een moderne Atmosfear-variant – dvd bijgeleverd – die u in de huid van een scheidrechter van het moderne voetbal doet kruipen; “Verhuis De Gevangenen”, een coöperatief spel waarin u als cipier 500 gedetineerden, zonder ontsnappingen onderweg, vanuit het Belgische Wortel in Nederlands Tilburg moet zien te krijgen; “Go Chelsea Go”, een spel waarin u als vetbetaalde voetbalprof zoveel mogelijk partners van uw ploegmaats probeert binnen te doen. En ik kan zo nog wel een tijdje doorgaan.

Maar neen. Altijd weer die boten op (Vasco Da Gama), middeleeuws gedoe met ratten (Rattus), gejaag op mammoeten (Jäger Und Sammler), gescharrel in en om het Middellands zeegebied (Hegemonia), bedriegerij op Oosterse marktplaatsen (Samarkand) of dooreengeschud worden op aftandse treinen (Mystery Express).

Al is er wel een spel met een thematisch lichtpuntje dat zich in het verleden afspeelt dat mijn nieuwsgierigheid prikkelt: Fresko van Queen Games. Al is die nieuwsgierigheid ondertussen ook weer wat bekoeld na het verontrustende gerucht dat ik heb opgevangen aangaande een klein, maar in mijn ogen zeer irritant, onderdeel van het spelmechanisme. Later hierover meer, als ik gedubbelcheckt heb.

Blijft de pluim voor Crunch en Greed Incorporated. Omdat ze, al dan niet bewust, de link leggen naar de huidige kredietcrisis en het graaimodel dissecteren. Of we dat ook lekker moeten naspelen is een deontologische discussie die ik hier niet ga aanzwengelen, dat doet u zelf maar aan uw courante speeltafel. Ik heb al genoeg aan mijn hoofd. 

Greed, Incorporated haalt de eerste prijs net niet omwille van de complexiteit en de lange speelduur. Crunch, omwille van het ontbreken van deze twee variabelen net wél.

Crunch durft het zelfs aan u de mogelijkheid te bieden tijdens het spel waardevolle kaarten ongezien weg te moffelen in uw van oneindig veel geheime zakken voorziene en ruimzittende vrijetijdskledij. Kortom: iets wat u altijd al hebt willen doen. Lukt dat betekent dat kassakassa aan het einde van het spel. Een net pak mag trouwens ook. Want nette pakken en inhaligheid gaan volgens de makers meestal goed samen.

Een spel voor sjoemelaars dus.

Of u zichzelf daartoe mag rekenen is een vraag waarvoor u uw eigen introspectische vaardigheden maar moet aanspreken.

Ik kan u Crunch, ook als het thema u op geen enkele manier aanspreekt, zeer aanbevelen. Omdat het een erg leuk kaartspelletje is. Zo leuk dat ik ondertussen ook al aan een bespreking ben begonnen. Daar moet u echter nog wel even voor langskomen later op de maand.

Tot morgen.

Dominique

Medespelers,

Een onverwachte virale invasie heeft de kathedraal van een lichaam van uw dienaar enkele dagen geleden helemaal gesloopt.

Ik was dan ook genoodzaakt de uitreiking van de “De Tafel Plakt!”  Awards 2009 even te onderbreken.

Aangezien ik nog niet helemaal de oude ben heb ik de timing van het verder verloop van de ceremonie moeten aanpassen. De resterende Awards worden vanaf zaterdag 6 februari aanstaande uitgereikt.

Ik vraag verschoning voor het ongemak.

Tot zaterdag.

Dominique

Cumul van het jaar

Einauge Sei Wachsam (Amigo) 

Een leuk leerspel voor politici in spe. Hoe cumuleer ik zo veel mogelijk zodat ik kan blijven graaien?  

Dit spel wordt gekenmerkt door het feit dat u, als u het slim speelt, alles wat u erin verzamelt bij elke volgende beurt nog eens mag meegraaien. En opnieuw. En opnieuw. Tafeltje Dek Je voor bordspelers als het ware.

Politici uit spe zijn naar het schijnt in dit spel niet te kloppen. Hebt u er dus eentje in uw familie, spellenclub of vriendenkring, leg dit dan niet op tafel of u moet voor de tweede plaats. Of leg meerdere spellen op tafel en morrel indien nodig wat met de voorkeurstemmen. 

Tot morgen.

Dominique