Castle Panic is de naam.
Aangenaam.
U mag dit letterlijk nemen.
De doosillustratie zet u al onmiddellijk op het verkeerde been. De kans bestaat zelfs dat u dit omwille van het deksel zult laten liggen, waardoor u de woordjes “kapitale blunder” ’s avonds voor het slapengaan bij in uw dagboek mag schrijven.
In mijn voorbeschouwing van Spiel 2009 gaf ik al aan dat dit spel een lichter alternatief kan zijn voor Stronghold. Op basis van wat ik van Stronghold in Essen heb gezien en gehoord, gecombineerd met mijn ervaringen met Castle Panic, durf ik zelfs stellen dat Stronghold qua spelplezier geen match is voor Castle Panic. Stronghold houdt het gewoon niet. Ik weet het, ik begeef me hier op gevaarlijk ijs, maar als het “leuk” simuleren van een bestorming – let op de woordkeuze: geen “belegering” – van een burcht als maatstaf moet dienen geeft Castle Panic Stronghold het nakijken. Ik heb ze zien zitten, hoor, in Essen, de Stronghold-spelers. Fronsend boven het spelbord gebogen, spelregelboek in de hand, en maar opzoeken. Een groot contrast met een spelletje Castle Panic, waar na een eerste lezing het, overigens erg fraai uitgevoerde, spelregelboek in de doos verdwijnt om er nooit meer uit te komen.
Oké, ik heb Stronghold niet gespeeld maar ik weet wel hoe een bestorming van een zogezegd onneembare vesting ongeveer zou moeten gespeeld worden. En de complexiteit van Stronghold is volgens mij niet de goede manier. Tenzij u een grote fan bent van een bestorming in s-l-o-w m-o-t-i-o-n.
Waarom ik kies voor Castle Panic?
Daarom één
De snelheid van uitvoering.
Dat gaat vooruit, en vooruitgaan gaat er bij mij altijd in. Een spelbeurt is kort, overzichtelijk, alles behalve ingewikkeld en toch voelt u het scherp van de snee aan uw strottenhoofd kietelen.
Daarom twee
De overzichtelijkheid van het gebeuren.
In één oogopslag ziet u op het spelbord wat er aan de hand is en wat er op u afkomt. Dat is een voordeel als u wilt weten hoe u de situatie dient aan te pakken. Of uw medespelers daarmee akkoord zijn, zeker in de allen voor zich variant, valt zeer te betwijfelen.
Hebt u trouwens het spelbord van Dungeonlords al eens bekeken? Welke kat vindt daar haar jongen op terug? Niet zo in Castle Panic. U leunt in spanning achterover en behoudt ten allen tijde het overzicht. U weet wat u te doen staat en hoe. Maar of u die hoe realiseert is een andere zaak.
Eigenlijk staat u maar één ding te doen: voorkomen dat uw burcht tegen de grond gaat. Dat is een nobel streven en ook noodzakelijk, want u zit erin. En als u daar niet in slaagt verliest u. En anderen met u. Duidelijker kan een doel van een spel niet zijn.
Wat er op u afkomt zijn goblins, trollen en orks en ze komen eigenlijk niet, ze denderen. En ze mogen dan en masse dat spelbord op denderen, u behoudt toch het perfecte overzicht. Ik ervoer dat als een grote verademing, een verademing die ik trouwens ook mocht smaken tijdens mijn eerste kennismaking met Ra: The Dice Game.
Daarom drie
De verticaal staande muren en torens.
Ja hoor, ze staan écht overeind hier. In tegenstelling tot de muren van Stronghold, die al letterlijk plat liggen voor u aan het spel begint. In Castle Panic stáán muren en torens er gewoon en ze gaan ook echt plat als er een vijandelijke eenheid op inbeukt.. Meer zelfs, u kunt tijdens het spel beschadigde muren opnieuw verticaal opmetsen als u er het juiste materiaal en de tijd voor heeft.
Daarom vier
Het degelijke, functionele en overzichtelijke spelmateriaal.
Het is allemaal mooi in balans in dit spel. 49 speelkaarten, 49 fiches vijandelijke eenheden, 1 overzichtelijk spelbord (met opdruk van de belangrijkste spelregels), 1 burcht bestaande uit 6 torens en 6 muren, 2 versterkingen, 1 zeszijdige dobbelsteen, 1 fiche kokende olie, 5 overzichtskaartjes en 1 spelregelboek. Daar moet u het mee doen.
De driehoekig gevormde fiches van de vijandelijke eenheden zijn stevig, groot en duidelijk. U hebt geen bril nodig om te lezen wat erop staat en in één oogopslag ziet u hoe de sterkte van een eenheid evolueert. Ze zijn gewoon erg functioneel, een element dat soms al eens uit het oog wordt verloren tijdens het productieproces van een spel.
De burcht zelf – in 3D dus – is eenvoudig van opzet maar heeft voldoende cachet om te overtuigen. De versterkingen die u tijdens het spel op de muren kunt aanbrengen zijn met het gezegde “Dat is een fluitje van een cent.” in het achterhoofd ontworpen. Een verademing. Geen gepriegel hier.
Daarom vijf
De checklist.
Overlopen we hem samen even?
Solo speelbaar? Check! Coöperatief speelbaar? Check! Semi-coöperatief speelbaar? Check! Eén tegen anderen speelbaar? Check! Ieder voor zich speelbaar? Check! Familiaal speelbaar? Check!? Dat zijn veel kruisjes voor één doos.
Daarom zes
De gezonde stressfactor.
Die bossen rondom blijven maar gespuis uitbraken en dat is, tot op zekere hoogte, nog controleerbaar. Maar als die speciale vijandelijke tegels worden omgedraaid kan het snel uit de hand lopen. Zo snel dat u, samen met uw al even onversaagde medespelers, om uw moeder gaat roepen. U slaagt achteraf een zucht van opluchting dat u dit in het echte leven niet hoeft mee te maken.
Daarom zeven
De eenvoud van de spelregels.
Een mooi, overzichtelijk regelwerk in kleur en op dik papier. Dat mag ook eens gezegd worden. Er wordt geen ruimte gelaten voor vragen of het moest zijn dat u met een mierenneuker te doen hebt die elk woord en elk leesteken in elke zin aan een grondige evaluatie onderwerpt, iemand die bij de opmaakafdeling van het Belgisch Staatsblad werkt bijvoorbeeld. U gaat met zulke types trouwens sowieso beter niet aan een speltafel zitten.
Daarom acht
Het spelplezier.
Beste medespeler, ik weet niet hoe het komt maar tegenwoordig moet het allemaal complex zijn. Regeltjes voor dit, regeltjes voor dat, uitzonderingsregels op dit, uitzonderingsregels op dat, uitzonderingsregels op uitzonderingsregels enz. Het Arkham Horror-effect noem ik dat. Ik vind dat niet leuk.
Het spelplezier, daar doen we het toch voor? Wel doe uzelf dan een plezier en verschans u eens in deze burcht.
Daarom negen
De Boulder!
Die is enorm groot, bolvormig, uit de hardste rots gehouwen en komt met een rotvaart het woud uitgerold. Richting kanteel waar u samen met uw medespelers opstaat. Onderweg walst hij alles plat, ook bevriende eenheden van de vijand. Goed voor u, dat laatste, maar minder goed voor het kanteel waar u op staat. De eerste muur op toren die hij tegenkomt gaat er immers onverbiddelijk aan.
Daarom tien
De speciale eenheden van de vijand
De Goblin King bijvoorbeeld. Die brengt onmiddellijk drie extra eenheden mee in zijn kielzog en dat komt allemaal krijsend en zwaaiend met van alles en nog wat uw richting uitgerend, De Ork Warlord, die er op z’n eentje in slaagt een massale troepenverplaatsing te bewerkstelligen, of wat te denken van de Healer, die erin slaagt gewonde eenheden geheel of gedeeltelijk te genezen.
Daarom elf
De bijzondere kaarten.
Om u te verdedigen beschikt u, als u geluk hebt, ook over de nodige handigheidjes. Er zijn de basiseenheden zoals boogschutters, ridders en zwaardvechters. Maar u beschikt ook over helden, barbaren, kokende olie, muurverstevigingen enzovoort. Alleen meestal in onvoldoende hoeveelheden en niet op het juiste moment.
Daarom twaalf
U kunt met z’n zessen.
En sterker nog: u maakt evenveel plezier als met 1, 2, 3, 4 of 5.
Daarom dertien
De schaarste.
Eén keteltje kokende olie hebt u maar. En mortel en steen zijn ook niet bepaald in grote hoeveelheden voorhanden. Twee walverstevigingen hebt u ergens in de kaartendeck zitten. Kortom, wat u echt nodig heeft komt weinig voor. Of zit in de handjes van uw medespelers. En of ze dat met u willen ruilen aan het begin van uw beurt is maar zeer de vraag.
Daarom veertien
De varianten.
Even terugkomen op de checklist. Op de laatste pagina van het spelregelboekje staan een paar varianten die u het leven makkelijker of moeilijker kunnen maken. U doet er mee wat u wilt maar u kunt naar hartelust moduleren.
Daarom vijftien
De mogelijkheid van uitbreidingen.
Ik ben niet zo’n uitbreidingenfreak, maar deze leent er zich toch uitermate toe. Eindeloos zijn de mogelijkheden die zich kunnen aandienen. Het gebeurt niet dikwijls, maar nu hoop ik echt dat ze er komen.
Daarom zestien
Castle Panic is een lokmiddel voor niet- of weinigspelers.
U gaat ze hiermee warm maken, die subgroep. Kirren van genot gaan ze. En ze willen nog een keer, en nóg een keer. En nóg een keer omdat ze nu toch eindelijk eens willen winnen. En dan hebt u nog geen melding gemaakt van de mogelijke varianten.
Daarom zeventien
U handelt met uw medespelers.
Kom, handelen is een groot woord maar tijdens uw beurt wordt toch de mogelijkheid geboden één kaartje te wisselen met een medespeler. Met z’n zessen zelfs twee. En dat is, ondanks de kleinigheid die dat lijkt, zeer belangrijk. U kunt letterlijk open kaart spelen en laten zien wat u in de aanbieding hebt of u kunt, vooral in de ieder voor zich variant, gesloten spelen en bluffen dat het niet mooi meer is. U ziet maar. Hou wel rekening met het feit dat u niet kunt winnen als u geen medewerking krijgt van uw medespelers en omgekeerd. Vriendelijkheid ten opzichte van elkaar geeft meer zegekansen. Dat is een moeilijke evenwichtsoefening, zeker als iedereen aan tafel tegelijk met die oefening bezig is.
Daarom achttien
Het ongewenste bezoek.
Ik heb het hier over de horror die ontstaat op het moment dat een vijandelijke eenheid uw burcht heeft bereikt en door uw buitenwallen is gebroken. Gespuis dat eenmaal binnen is, is immers moeilijk buiten te krijgen. Vergelijk het met een stofzuigerverkoper. Dan krijgt het ruilen van een kaart bij het begin van uw beurt plots een heel andere dimensie, want er zijn er niet veel die dan nog soelaas bieden. En als er twee of meerdere eenheden uw buitenwallen hebben gesloopt, doe dan uw pampertje maar aan. Voor zover u het al niet aanhad. De uitdrukking “Alle hens aan dek!” ontsluiert dan pas haar ware betekenis.
Daarom negentien
De speciale fiches van de vijand.
Een kleine greep uit het assortiment. Move All Monsters Blue, Move All Monsters Red, Move All Monsters Green, Monsters Move Clockwise, Monsters Move Counter-Clockwise, Plague Archers, Plague Knights, Plague Swordsmen, Draw 3 Monsters Tokens, Draw 4 Monster Tokens. Ik gebruik even de Engelse terminologie omdat ze zo mooi klinkt. En dan heb ik het nog niet als ze in combinatie worden geactiveerd (er worden er op het einde van een beurt altijd twee omgedraaid). Het zijn allemaal leuke dingen. Voor de vijand, maar niet voor u.
Daarom twintig
Uw medespelers.
Uw vijanden komen uit de bossen die uw burcht omringen, maar er zitten er ook binnen de muren: uw medespelers. Zij hebben, net als u, belang bij een collectieve zege maar doen daar enkel en alleen aan mee omdat ze uiteindelijk zelf als enige de handen in de hoogte willen steken. Ze gaan er dan ook alles aan doen om de schijn zo lang mogelijk op te houden. Maar u hebt een voordeel: u weet dat. Maar de anderen ook. Voldoende voedingsbodem voor wantrouwen en achterdocht. Probeer u even voor te stellen wat dit gegeven doet met de variant waarin u in uw eigen torentje zit en uit het spel wordt gekieperd als het neer gaat.
Ik weet het, als u het voorgaande leest denkt u: “Hij overdrijft.” Een wellicht hebt u gelijk. Gedeeltelijk toch. Dit is relatief lichte kost, maar ook relatief lichte kost verdient aandacht. En als ik trouw wil blijven aan mijn stelling dat ik probeer weer te geven wat ik voel tijdens het spelen van een spel kan ik niet anders dan u meegeven dat ik tijdens mijn sessies Castle Panic echt heb genoten. En anderen met mij, dat was duidelijk.
Ziet u dit dus ergens op tafel liggen, vraag dan eens of u even mee mag aanschuiven. Daarna praten we opnieuw, u en ik.
Dominique
Castle Panic (Fireside Games, 2009)
Justin De Witt
1 tot 6 spelers vanaf 10 jaar
60 minuten
detafelplakt.com 